Eerder verschenen nummers
Schrift 244 Het boek Joël
Schrift 244 Het boek Joël
jaargang 41 • nummer 4 • augustus 2009
Ten geleide
In 1969 verscheen de Biblia Sacra, een uitgave van de vulgaatbijbel, geïllustreerd met gouaches van Salvador Dalí. Met krachtige penseelstreken verbeeldt Dalí hierin onder meer de verhalen uit het boek Joël. De sprinkhaan schildert hij als een fascinerend insect met kleurrijke kop en lijf. De maagd met rouwgewaad is niet zwart, maar lichtblauw. Met krachtige vloeiende lijnen wordt de bazuinblazer neergezet, die sierlijk zijn instrument op Sion bespeelt. Het vraagt weinig verbeelding zijn geschal te horen. Ze zullen sidderen, de inwoners van Jeruzalem. De kleuren van Dalí zijn fel en helder en associëren helemaal niet met somberheid. De kracht uit zijn tekeningen toont echter anders: hier wordt iets aangekondigd wat niet iedere dag gebeurt. Het volk zal ‘de dag van JHWH’ niet kunnen ontlopen.
Joël, een kort bijbelboek met een verrassende opbouw, stelt de dag van JHWH centraal. Wat houdt dit boek in, en tegen wie is JHWH’s dag gericht? Om het verwoestende karakter van deze dag te benadrukken bedient de auteur zich van het beeld van de sprinkhaan, waarbij sprinkhanenplagen als metafoor dienen voor onontkoombare vernielingen door vijandelijke legers. Hoe komt het dat deze kleine insecten zo’n ravage kunnen aanrichten? Informatie hierover is een voorwaarde voor een goed verstaan van de eerste hoofdstukken uit dit bijbelboek. En wat is de betekenis van deze sprinkhanen en hun invasie in theologisch perspectief? De rampspoed die Joël aankondigt, is onafwendbaar en alomvattend en krijgt zo apocalyptische dimensies. Dat roept de vraag op naar de verbanden tussen Joël en de apocalyptiek. Het Dies irae, een van de gezangen uit de dodenmis, herinnert ons aan de dag van JHWH, de dag waarop de definitieve afrekening zal plaatsvinden. Ondanks de dreigende inhoud is het gezang alom bekend en heeft het veel componisten geïnspireerd om de tekst op muziek te zetten of de gregoriaanse melodie in andere composities te gebruiken. Rampspoed voert hier de boventoon, hoop valt nauwelijks te ontdekken. Dit wordt anders in het derde hoofdstuk van Joël, waar vers 5 zegt dat iedereen die JHWH aanroept, zal ontkomen. Is JHWH hier een God voor alle mensen? Genoeg vragen voor een boeiende verkenning van het bijbelboek Joël.
Lut Callaert, redactiesecretaris
Inhoud
| Gert Kwakkel | Een andere dag. Opbouw en inhoud van het boek Joël | 111 |
| Albert Kamp | Want JHWH woont op de Sion. Het belang van de cultus in het boek Joël | 117 |
| Ellen van Wolde | Vraatzuchtige horden sprinkhanen | 121 |
| Cees Houtman | Een invasie van de tegenwereld. Sprinkhanen als roede in de hand van de HEER | 127 |
| Jan Willem van Henten | Joël en de apocalyptiek | 131 |
| Joost Langeveld | Zingen van de dag des Heren: het Dies irae | 136 |
| Anja van der Leij-van der Kruk | Boekbespreking, boekbespreking | 142 |
| Door Brouns-Wewerinke | Boekbespreking, boekbespreking | 142 |
| Gerard van Broekhuizen | Naschrift: Joël | 144 |
Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Een andere dag. Opbouw en inhoud van het boek Joël van Gert Kwakkel. Hier kunt u dit artikel downloaden:
Kwakkel, Gert: Een andere dag. Opbouw en inhoud van het boek Joel (225.41 KB)