Eerder verschenen nummers

Schrift 254 Wijsheid van Salomo

Schrift 254 De wijsheid van Salomo
Schrift 254 Wijsheid van Salomo
jaargang 43 • nummer 2 • april 2011

Ten geleide

‘... Raad iedereen aan die koning is, minister, paus of president, of wie dat worden wil, dit boek in alle rust te lezen. Hoe, wat en niet te doen, staat in klare taal voor u beschreven ... Het boek Wijsheid leert ons dat degenen die hun geloof werkelijk begrijpen, weten dat het boek een handreiking is. Een mensenverhaal van God die ons zegt dat niets ooit zal eindigen.’ Zo schrijft Herman van Veen in zijn recensie van het boek Wijsheid ter gelegenheid van het verschijnen van de Nieuwe Bijbelvertaling.
Het deuterocanonieke boek Wijsheid van Salomo behoort tot de joodse wijsheidsliteratuur. Het boek is geschreven voor joden in de diaspora, maar heeft ook voor vandaag nog niets aan zeggingskracht verloren en daagt ons uit na te denken. Is de auteur werkelijk Salomo, de koning die we kennen uit het verhaal in 1 Koningen 3,16-27, waarin hij het spreekwoordelijke Salomonsoordeel velt?
Wijsheid staat volledig in de joodse traditie, maar is ook sterk beïnvloed door de Griekse filosofie. Hoe komen deze twee tradities in dit boek samen? De auteur haalt voor zijn betoog argumenten aan die deel uitmaakten van het discours onder zijn tijdgenoten.
Het is algemeen aanvaard dat Wijsheid van Salomo is opgebouwd uit drie delen. In het eerste deel, de eerste zes hoofdstukken, staan de heersers van de aarde centraal. Juist heersers hebben de macht het recht te doen gelden. Hoe bekijkt de auteur recht en onrecht? Het tweede deel concentreert zich vooral op de afkomst en de eigenschappen van de wijsheid. Dit deel wordt afgesloten met het prachtige ‘gebed om wijsheid’. Het laatste deel hervertelt de geschiedenis van Israël op bijzondere wijze, een herinterpretatie van Israëls bevrijding uit Egypte om oude woorden nieuw te laten klinken.
Wijsheid van Salomo heeft ook zijn invloed gehad op het denken in het vroege christendom. Zou Paulus dit boek gekend hebben? Hoe is dit geschrift later terechtgekomen bij de deuterocanonieke of apocriefe boeken? Speelde de reformatie hierin een rol?
Dit nummer van Schrift gaat over deze bijzondere handreiking.

Lut Callaert, redactiesecretaris
 

Inhoud

James Alfred Loader Salomo en de wijsheid. Herinnering, gerechtigheid en orde 39
Johannes Magliano-Tromp De Wijsheid van Salomo en het hellenistische denken 44
Tessel Jonquière Onze kracht zal bepalen wat gerechtigheid is. Wijsheid van Salomo 1,1 -6,21 48
Panc Beentjes Wat de wijsheid is en hoe zij is ontstaan, zal ik u vertellen. Wijsheid van Salomo 6,22 -9,17 52
Cees Houtman God richt de goddelozen te gronde en is de weldoener van de rechtvaardigen. Wijsheid van Salomo 10,1 -19,22 57
Bert Jan Lietaert Peerbolte Wijsheid en de christenen 61
Sam Janse Een korenbloem in een tuintje. De waardering van het boek Wijsheid in de reformatie 65
Corrie Vervest Boekbespreking 70
Gerard van Broekhuizen Boekbespreking 70
Gerard van Broekhuizen Naschrift: Zetel der wijsheid 72

Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Wat de wijsheid is en hoe zij is ontstaan, zal ik u vertellen. Wijsheid van Salomo 6,22 -9,17 van Panc Beentjes. Hier kunt u dit artikel downloaden:  icon Panc Beentjes: Wat de wijsheid is en hoe zij is ontstaan, zal ik u vertellen (552.83 KB)