Eerder verschenen nummers
Schrift 257 De brief aan de Hebreeën
Schrift 257 De brief aan de Hebreeën
jaargang 43 • nummer 5 • oktober 2011
Ten geleide
De hedendaagse e-mailgebruiker, en zeker de sms’er, bekommert zich nauwelijks nog om de eisen waaraan een goede brief moet voldoen. Na datum en plaats van schrijven volgen de naam en het adres van degene aan wie het schrijven gericht is. De brief zelf begint met een gepaste aanhef, gevolgd door een beleefde begroeting, waarna een logisch opgebouwd verhaal komt. De auteur eindigt met wensen en een vriendelijke groet en ondertekent de brief met zijn naam. Een briefvorm zoals hiervoor beschreven, past niet echt meer in onze snelle digitale communicatie van de laatste decennia.
In de eerste eeuw, de tijd waarin de brief aan de Hebreeën gecomponeerd werd, waren de bovengenoemde vormaspecten heel gebruikelijk. Toch voldoet de Hebreeën-brief helemaal niet aan deze eisen. Het is een echt buitenbeentje: geen geadresseerden of plaats van schrijven, geen begroeting aan het begin, geen naam van de afzender … Alle reden om over plaats, auteur en geadresseerden te speculeren.
Maar daarnaast bevat dit geschrift ook talrijke inhoudelijke elementen die een verklaring vragen. Is dit wel een brief. Of is het meer een preek, die met de deur in huis valt? Apollos heeft de beste papieren als het gaat om het auteurschap. Waarom wordt dan nog altijd Paulus als schrijver genoemd? Inhoudelijk brengt dit geschrift nog steeds veel teweeg. De Hebreeën-brief ageert tegen tempel, offercultuur en hogepriester. Vinden we hier de basis voor de parting of the ways, de scheiding tussen kerk en synagoge? Waarom vergelijkt de auteur Jezus’ priesterschap met dat van Melchisedek. We komen nog meer namen uit het Oude Testament tegen: Gideon, Barak, Jefta … Geloofshelden die hier op een bijzondere manier als voorbeeldige voorlopers fungeren.
De brief aan de Hebreeën heeft door de hele geschiedenis heen mensen gefascineerd, van Origines tot Schillebeeckx. De laatste noemt de Hebreeën-brief zelfs het gevoeligste document humain uit heel de nieuwtestamentische literatuur.
Lut Callaert, redactiesecretaris
Inhoud
| Gerard van Broekhuizen | De Hebreeën-brief in de geschiedenis. Van Origenes tot Schillebeeckx | 147 |
| Riemer Roukema | Opbouw en gedachtegang van de brief aan de Hebreeën | 151 |
| Magda Misset-van de Weg | Wie schreef de Hebreeën-brief? Over auteur en beoogde lezers | 155 |
| Jan Willem van Henten | Het offer van Christus en het offer in de tempel | 161 |
| Bert Jan Lietaert Peerbolte | Hogepriester in de orde van Melchisedek | 166 |
| Huub van de Sandt | Twee verbonden met één volk | 170 |
| Willien van Wieringen | Geloofshelden. Voorbeeldige voorlopers volgens retorische regels | 175 |
| Gerard van Broekhuizen | Naschrift: Hebreeën her en der | 180 |
Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat De Hebreeën-brief in de geschiedenis van Gerard van Broekhuizen. Hier kunt u dit artikel downloaden:
Broekhuizen, Gerard van: De Hebreeën-brief in de geschiedenis (86.99 kB)