Tijdschrift over de Bijbel

Schrift 258 Wie is Johannes?

Schrift 258 Wie is Johannes?
jaargang 43 • nummer 6 • december 2011

Ten geleide

Jaarlijks lopen of fietsen tienduizenden pelgrims langs de Camino naar Santiago de Compostela op zoek naar zingeving en bezinning. Volgens een oude legende bevinden zich daar de beenderen van Sant’iago of – preciezer – Jakobus de meerdere. Zijn naam verraadt al dat er ook een Jakobus de mindere is, een apostel, die op zijn beurt vaak wordt verward met Jakobus, de broer van Jezus.

Jakobus de meerdere, zoon van visser Zebedeüs, had een jongere broer die Johannes heette. Precies deze Johannes staat centraal in de huidige aflevering van Schrift. Hij behoort tot de intimi van Jezus, samen met zijn oudere broer en met Petrus. We krijgen een beeld van hem in relatie met zijn teamgenoten. Hoe was de verhouding tussen Johannes en Petrus en tussen Johannes en zijn oudere broer Jakobus? Zou Johannes ook Jakobus, de broer van Jezus, gekend hebben?

Vijf boeken uit het Nieuwe Testament staan op naam van Johannes: een evangelie, drie brieven en het boek Openbaring. Vandaag worden deze teksten echter niet meer toegeschreven aan de apostel Johannes. Toch valt er de nodige verwantschap aan te wijzen tussen het Johannes-evangelie en de brieven van Johannes. Zijn beide misschien werken uit één johanneïsche school?

Over Johannes’ dood is niets met zekerheid bekend, maar in de vroege kerk deed het verhaal de ronde dat hij leider was geworden van de gemeente in Efeze en daar op hoge leeftijd was overleden. Het evangelie volgens Johannes, de brieven en het boek Openbaring waren toen al geschriften met gezag. Ook gnostici deden een beroep op deze teksten om hun standpunten te legitimeren.

Op afbeeldingen van ‘de geliefde leerling’ herkennen we vaak de apostel Johannes. Maar de geliefde leerling heeft geen naam, en er zijn de nodige vragen omtrent zijn identiteit. Wat bewoog de auteur van het Johannes-evangelie ertoe hem niet bij zijn naam te noemen?

Johannes, discipel van Jezus, is een opmerkelijk figuur vol intrigerende vragen.

Lut Callaert, redactiesecretaris

Inhoud

Uit elk nummer van Schrift wordt één artikel gratis ter downloading aangeboden. Voor dit nummer is dat Petrus en de andere leerling, de geliefde van Door Brouns-Wewerinke. Hier kunt u dit artikel downloaden:  Brouns-Wewerinke, Door: Petrus en de andere leerling, de geliefde (234.97 kB)

• Volgende >